uiteindelijk komt iedereen in de hemel

Dit Bijbel spreekt over de hemel en de hel en de dag des oordeels. Er zijn teksten die op gespannen voet lijken te staan met ons gevoel van rechtvaardigheid. Dat geldt zeker voor de voorstelling van de scheiding van mensen onder het oordeel van God en het idee dat wat dan wordt besloten onherroepelijk is. Dit boek probeert een andere visie te verdedigen: de visie dat het uiteindelijk met alle mensen goed zal komen. Na de dood kunnen volgens de schrijver mensen tijdelijk in de hel verblijven en daarna spiritueel veranderen. In het eerste deel van het boek vertrekt Reinier Sonneveld (RS) vanuit een sceptisch standpunt. Is het eigenlijk wel realistisch om te geloven in een leven na de dood? Kunnen bijna-dood-ervaringen (BDE’s) iets van bewijs aandragen? Toen RS tien jaar was, werd hij in Frankrijk gebeten door een aspisadder. Hij kwam in een crisis, werd onder narcose gebracht en geopereerd. Toen kreeg hij een uittredingservaring. Hij kon bepaalde details van de operatie beschrijven, die hij onmogelijk kon weten. Je kunt allerlei theorieën bedenken om dat te verklaren. Er is echter een onderzoek gedaan naar de nauwkeurigheid van de beschrijving van de reanimatie door mensen met een buitenlichamelijke ervaring. Men heeft dit vergeleken met de reconstructie van een reanimatie door mensen zonder BDE. Het bleek dat de groep met een buitenlichamelijke ervaring veel preciezer weergaf wat er was gebeurd tijdens hun reanimatie, dan de controle groep (Michael Sabom, Herinneringen aan de dood, 1983, pag 84). RS geeft een verdere beschrijving van BDE’s: de levensveranderende ervaring, de terugblik op het leven, enz. Hij concludeert dat veel ervaringen wijzen in de richting van een ‘bovennatuurlijke verklaring’. Uiteraard komt in het eerste deel de vraag naar het lijden en de rol van God daarin. RS zegt: ‘op het diepste niveau staan we sprakeloos’ (74). Maar het geloof in hemel en een goddelijk oordeel komt wel tegemoet aan onze behoefte aan rechtvaardigheid. ‘Misschien is het wel een morele plicht om te hopen op een hiernamaals’ (87). Het tweede deel heet: Waarom alles zal genezen. Een leuk zinnetje in het boek is: ‘infernalisten', die in een eindeloze hel geloven en 'materialisten' , die niet in een hiernamaals geloven, zien allebei dit leven als de enige kans.’ RS heeft een orthodox-protestantse achtergrond. Hij heeft om die reden veel gesprekken gehad met reformatorische christenen op de Bible Belt van Nederland. Er zit een enorme tegenstrijdigheid in hun denken: een eeuwige hel gecreëerd door een liefdevolle God. Als je hen hiermee confronteert is het antwoord: ‘we kunnen God niet narekenen’. Dit klinkt bescheiden, maar het betekent vooral: ‘nu moet je zwijgen.’ RS stelt dat in de voorstelling van een eindeloze straf alle proporties zoek zijn. Het correspondeert niet met ons rechtsgevoel, want naast straffend recht bestaat er ook herstelrecht. Ook is het wreed als familieleden en vrienden van elkaar worden gescheiden door het definitieve oordeel over hun leven. C.S. Lewis zegt: ‘de hel zit van binnenuit op slot.’ Dit is niet gebaseerd op feiten. Als je tegen gevangenen zegt: jullie mogen de gevangenis verlaten, zullen de meesten inderdaad vertrekken. Misschien zullen enkelen eerst nog in de gevangenis blijven, maar niet definitief. Dit zijn allemaal logische redeneringen. Maar hoe zit het concreet met de Bijbel? In de bijlagen wordt daar meer concreet op ingegaan. Er zijn een aantal teksten die universalistisch zijn, dat wil zeggen dat het heil voor iedereen is. Jezus zal iedereen tot zich trekken (Joh 12:31,32). Hij brengt verzoening voor de christenen en de hele wereld (1 Joh 2:2). Christus is gekomen om alles met zich te verzoenen (Kol 1:15-28). De meest indrukwekkende universalistische teksten zijn de de volgende twee teksten. In 1 Kor 15:20 en verder, waar staat: Als het einde gekomen is zal Christus zich aan de Vader onderwerpen en zal God zijn ‘alles in allen’. In Rom 9-11 stelt Paulus de vraag waarom het joodse volk de boodschap van het evangelie niet heeft aangenomen. De ontknoping komt aan het eind als Paulus zegt dat de onbuigzaamheid van zijn volk ertoe geleid heeft dat het evangelie aan de heidenen is verkondigd. Maar, zegt Paulus, nadat alle heidenen zijn toegetreden, ‘zal heel Israël worden gered’ (11:6). Belangrijk in het betoog van RS is de vertaling van het woord 'aionios', dat gangbaar vertaald wordt met ‘eeuwig’. Het is echter volgens hem beter het te vertalen met 'de toekomstige wereld'. Hoewel ik het eens ben met de stelling van RS dat het geloof in een God van liefde niet te rijmen valt met de voorstelling van een eeuwige straf op grond van een tijdelijk leven, kan RS mij toch niet helemaal overtuigen. RS stelt: ‘De Bijbel zegt zonder reserve dat iedereen en allen worden gered’ (222). Er zijn echter veel teksten die een ander beeld oproepen. In het verhaal van de dwaze en de wijze meisjes roepen de dwaze meisjes: ‘Heer, laat ons binnen’, maar het is te laat. RS beschrijft Jezus als iemand die niet veroordeelt en mensen niet bedreigt met de hel. Er zijn echter teksten waarin Jezus wel dreigt met de hel en het oordeel (Luk 12:5, Mat 11:20-24). In Lucas 12:46 spreekt Jezus over de foltering van hen die niet waakzaam gebleven zijn. En Jezus spreekt over de zonde tegen de Heilige Geest, waar geen vergeving voor bestaat (Marc 3:28,29). Voor mij zijn er dus tegenstrijdigheden. Na een persoonlijke crisis over dit onderwerp heeft mij de tekst hieronder het meeste geleerd. De tekst spreekt over de onvoorwaardelijke liefde van God (vgl. Romeinen 5:8!), die sterker is dan machten, krachten en demonen. En de liefde, die niet beperkt is in de tijd. Jezus de verlosser is voor en na het graf dezelfde. 'Nog dood noch leven, engelen noch machten noch krachten, heden noch toekomst, hoogte noch diepte zal ons kunnen scheiden van de liefde van God die hij ons gegeven heeft in Christus Jezus onze Heer'. (Rom 8:38,39) Deze tekst heeft mij duidelijk gemaakt dat niet alle teksten in de Bijbel een even groot gewicht hebben (bij fundamentalisten is dat vaak wel het geval!). Sommige teksten zijn veel belangrijker dan anderen. We moeten de Bijbel vanuit de Gods liefde uitleggen (het antwoord op de vraag ‘hoe leest u de Bijbel? Luc 10:26-28) Zie verder mijn 'In het licht van de eeuwigheid' , https://opengeloven.net/hemel-en-hel/ en het podcast/interview met RS: https://www.youtube.com/ zoek: de ongelooflijke podcast 262# Jart Voortman, theoloog