Lezersrecensie
Is zwijgen goud?
29 jan 2025
Het boek Kolja gaat over de mysterieuze dood van de beroemde Russische componist Pjotr Tsjaikovski in 1893. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Kolja , een doofstomme jongen die als kind onder de hoede komt van de broer van Pjotr Tsjaikovski, Modest Tsjaikovski. Als Kolja later volwassen is geworden en het landgoed van zijn vader erft raken zij in onmin met elkaar. Vlak voor het overlijden van Pjotr Tsjaikovski ontvangt Kolja een brief waarin hij hem verzoekt om zijn ruzie met Modest bij te leggen.
Als Pjotr Tsjaikovski overlijdt, officieel aan cholera, twijfelt Kolja aan deze verklaring. Hij vermoedt dat er meer achter zit en besluit op onderzoek uit te gaan. Hij heeft drie dagen, tot de staatsbegrafenis, om de waarheid te achterhalen. Zijn zoektocht brengt hem langs vrienden, artsen en oud-studiegenoten van Tsjaikovski, waarbij hij stuit op geheimen, taboes en heersende maatschappelijke opvattingen.
Het boek wisselt tussen het heden (Kolja’s zoektocht naar de waarheid) en het verleden (de ontwikkeling van Kolja van kind tot volwassen man) via dagboekfragmenten van Modest. Welke achtergrond geven aan de gebeurtenissen in het heden.
Zoals in het nawoord valt te lezen verweeft Arthur Japin feit en fictie om een aannemelijk scenario te schetsen rond Tsjaikovski’s dood. In het boek staan bijvoorbeeld dialogen, waarvan we niet weten of ze hebben plaatsgevonden. Dit gaf vaart aan het verhaal en beïnvloed voor mij op een positieve manier de leesbaarheid van het boek.
Wat betreft de leesbaarheid had ik in het begin van het boek moeite met de hoeveelheid personages en hun namen. Daarnaast duurde het even voordat ik in het verhaal zat. Deel 2 en 3 gingen sneller. Mogelijk omdat in deel 2 en 3 de periode in het verleden meerdere jaren omvatte.
De schrijfstijl vindt ik typerend voor Arthur Japin, bloemrijk, weelderig en elitair afgewisseld met korte dialogen en aforismen. Bijvoorbeeld: “Er schuilt gif in vergiffenis”.
Verschillende thema’s komen voor in het boek. Zoals: identiteit, homoseksualiteit, eer, waarheid. De laatste staat voor mij centraal in het boek. Overwint altijd de waarheid of is zwijgen goud?