Lezersrecensie
Genins verhalen worden ook jouw verhalen
13 jan 2024
De Octavo-reeks van Van Spijk Art books is inmiddels een begrip geworden. Het zijn kunstboeken die allemaal hetzelfde formaat hebben, 17 x 24 cm, het Octavo-formaat. De publicaties hebben allemaal een hard cover en de omvang van ieder boek is afgestemd op de wensen van het museum of de galerie van de kunstenaar die centraal staat. En – niet onbelangrijk – het is een serie kunstboeken die betaalbaar is.
In deze succesvolle reeks is nu, in samenwerking met Museum Nairac in Barneveld, de Engelstalige ‘catalogus’ Ocean Stories verschenen van tekeningen van de Duitse kunstenaar Albrecht Genin (1945-2013). De catalogus is gerealiseerd door Livingstone Editions/Van Spijk Art Books in samenwerking met Galerie Horst Dietrich Berlijn, Galerie Helga Hofman en Galerie De Vis. Bij Genin gaat het er om de complexe wereld tot haar kern terug te brengen stelt Jeroen Dijkstra van Livingstone Gallery. Dijkstra schreef een korte inleiding waarin hij echt het essentiële van het kunstenaarschap van Genin over het voetlicht brengt. Genin tekende al vanaf zijn derde levensjaar, wist al op jonge leeftijd dat hij kunstenaar zou worden. Hij werkte voornamelijk in zijn studio’s in Berlijn en in Non Khai in Thailand. Hij ontmoette op de grens van Laos en Thailand zijn echtgenote. Hij reisde sinds de jaren tachtig tussen Thailand en Berlijn op en neer. Vanaf het begin koos Genin ervoor om met olieverf te schilderen op bedrukte oppervlakken zoals bijbels, wetboeken, kaarten, bladmuziek en wiskundetabellen, manuscripten en brieven. Het werd zijn handelsmerk. De werken in Ocean Stories, in Oost-Indische inkt, zijn gegroepeerd rondom de ‘ondergrond’ waarop de werken zijn geschilderd: boeken, bladmuziek, handschriften, kasboeken en wiskundige tabellen. Wanneer Genins werk bekijkt ga je meteen op zoek naar de relatie tussen het beeld dat hij creëert en het oppervlak waarop hij werkt. “In Ocean Stories ziet u Genins zoektocht naar de eenvoud, de correlatie tussen woord en beeld, zijn iconische visuele taal,” schrijft Jeroen Dijkstra.
Expressionistisch
Genin reisde de hele wereld over en al die reizen ‘langs de oceanen’, dat wat hij er meemaakte, de verhalen die hij hoorde, leidden tot Ocean Stories. Je zou het werk van Genin expressionistisch kunnen noemen. Genin gebruikt een ‘bedrukte’ ondergrond, laat zich inspireren door de teksten, muziek etc, die op papier staan en visualiseert dat. Het gaat in zijn werk om een persoonlijke reactie op wat hij ziet, ervaart, voelt. Iedere gedrukte pagina (eigenlijk ieder verhaal dat Genin gebruikt), wordt door zijn ingrepen een nieuw verhaal. Eigenlijk poppen dus de verhalen die Genin vertelt uit de ondergrond op. Zo krijgen de werken dus een extra laag. En door er naar te kijken kan dat voor de kijker ook weer een nieuw verhaal opleveren.
Genin gebruikt om zich uit te drukken zijn eigen beeldtaal. Het begint bijvoorbeeld met een lijn, krijgt een vorm en ontwikkelt zich tot een figuur. Soms vervaagt de band met de werkelijkheid en ontstaan nieuwe vormen, ontstaat een nieuwe realiteit. Een krantenpagina uit 1973 inspireert hem tot een werk dat Der erste Flugversuch (2006), de eerste poging om te vliegen, om uit te vliegen of weg te vliegen van de werkelijkheid. Je ziet een mensfiguur met onder aan de armen veren geschilderd. Opstijgen lukt nog niet want een figuur die er naast staat heeft een veer in de hand. De ogen van de twee wezens zoeken elkaar. Gaat het hier om weg te vliegen van de werkelijkheid, het zoeken van nieuwe verten? Als kijker begin je meteen je eigen verhaal te verzinnen. Genin slaagt er dus in je verbeeldingskracht te activeren. Bladmuziek vormt voor Genin de aanleiding om figuren te laten bewegen, te laten dansen. Een compositie op bladmuziek wordt door zijn tekening voorzien van een extra laag, transformeert naar een nieuwe compositie.
Mythische, angstaanjagende wezens
De titels van de tekeningen zetten je als kijker op het spoor. Catch me if you can levert een compositie van mensen op die rond elkaar springen en proberen contact te krijgen, elkaar te grijpen, een Kriegslied toont een figuur met die het uitschreeuwt. Wanneer Genin op handschriften werkt volgt hij soms de vloeiende, sierlijke lijnen van het handschrift. Dat leidt tot kunstwerken waarin je figuren ziet bewegen/dansen. Op tekeningen waar de teksten vervaagd zijn lijkt het of daaruit mythische, angstaanjagende wezens ontstaan zijn. Door zwart te gebruiken stralen zijn werken kracht uit. Door in zwart te werken kan hij zich ten volle focussen op de compositie. Het zorgt ervoor dat de verhalen van Genin ook jouw verhaal worden. Kijk maar eens naar de cover, een gedeelte van het op de achtergrond van een kasboek getekend werk dat Ocean Stories heet en dat dateert. Ik dacht meteen aan bootvluchtelingen, niet alleen die van nu, maar ook bijvoorbeeld aan de Vietnamese bootvluchtelingen die in de jaren zeventig van de vorige aan de andere kant aan de andere kant van de wereld vertrokken om een nieuw keven te beginnen.
Ocean Stories is rijk geïllustreerd. Heerlijk om terug te bladeren en op zoek te gaan naar nieuwe verhalen. Genin laat je op een andere manier naar de wereld kijken.
—
Recensie werd eerder gepubliceerd op Bazarow