Recensie: Niet meer dan een nummer - Elsbeth de Jager

Het is 1942. De 10-jarige Hugo woont op het eiland Java. Als de Japanners Java bezetten, wordt Hugo’s vader opgepakt en naar een kamp gestuurd. Vanaf dat moment zet Hugo zijn talent als zakenman in, zodat hij wat geld kan verdienen om voor zijn moeder en zusje te zorgen. Maar dan moeten ook Hugo, zijn moeder en zijn zusje naar een kamp. Zelfs daar verzint Hugo van alles om aan extra eten te komen. Als hij 13 is, wordt hij van zijn moeder en zusje gescheiden en komt hij in het mannenkamp Tjimahi terecht. Nu moet hij in zijn eentje zien te overleven. Zou Hugo zijn familie ooit nog terugzien?  'Hij wilde stilstaan, zijn handen voor zijn oren doen en roepen dat dit niet waar was. Dat hij droomde en wakker wilde worden.' Verhalen over de oorlog. Ik lees ze niet vaak. Dit soort verhalen gaan onder mijn huid zitten. Het verdriet van anderen raakt mij en verscheurt mij vanbinnen. Maar dit zijn de verhalen die júíst verteld moeten worden. Die verteld én gelezen moeten worden. Opdat wij niet vergeten. 'Hugo strekte zijn armen naar boven en voelde dat het zware, verdrietige gevoel in hem langzaam verdween. Laat de regen alles maar wegspoelen, dacht hij. Het vuil, de stank, de zweer op mijn voet. De hele oorlog en dit hele kamp.' In 'Niet meer dan een nummer' heeft Elsbeth de Jager de jeugd van haar vader in woorden weten te vangen. We volgen Hugo in zijn vroege tienerjaren en kunnen niet anders dan met hem meeleven. Het verhaal las vlot dankzij de fijne schrijfstijl en korte hoofdstukken. Bladzijde na bladzijde sloeg ik om, omdat ik wilde weten of Hugo zijn familie weer terug zou zien. De dreiging van de oorlog was goed voelbaar. Het zwaard van Damocles hing in de lucht. Want ondanks de oorlog was Hugo positief ingesteld. Behulpzaam, meegaand, met oog voor een ander. Lief. En ik kreeg bewondering voor hem. Een heerlijk joch dat ook van kattenkwaad hield. 'Luizen, vlooien, kriebel, bloed... Wat leven wij toch schoon en goed.' Dit verhaal is aangrijpend, hartverscheurend, onmenselijk en verdrietig. Maar er was altijd ruimte voor een grapje. Een verhaal vol hoop. **** 'Er komt een dag dat de oorlog écht voorbij is.'