Een verborgen verhaal

Het begint met een kop thee. En vandaar uit begint de schrijver rond te kijken in zijn kamer en realiseert zich dat ondanks China een buurland is van India, hij er verrassend weinig over weet, terwijl heel veel spullen die hem omringen daar vandaan komen. Het startpunt van een intrigerende en soms ronduit schokkende duik in de geschiedenis. Hij verhaalt over de vroegste handelsbetrekkingen van Engeland met China, zo rond 1750 al. Dit contact ontaard in een agressief overheidsbeleid wat uitmond in de twee Opiumoorlogen. Want opium blijkt een voertuig te zijn voor ongebreidelde hebzucht en macht. Hoe ook de Indiase boeren daar onder hebben geleden maar ook heel veel Indiers/Parsi’s hebben geprofiteerd. En dan hebben we het nog niets eens gehad over de Nederlanders met hun protestantse handelsgeest die als je met de ogen van nu kijkt toch ronduit criminele organisaties waren, samen met de Engelsen. Amitav Gosh weet op een persoonlijke manier een wereldverhaal te vertellen en hij maakt zich er niet gemakkelijk vanaf. Hij is zich bewust van de verschillende perspectieven van kolonist en gekolonialiseerde en weet deze beide voor het voetlicht te brengen met ook de verantwoordingen in noten. Het is ook een verhaal vanuit het perspectief van de papaver, als personage afhankelijk van al wie hem/haar wil gebruiken en bestaansrecht geeft. Er wordt ook een parallel getrokken naar het schandaal met Oxycotin, de verslavende opioïde pijnstiller en hoe die Amerika in de greep heeft gehouden vanaf 1990 ongeveer tot 2016 en hoe de familie Slacker de dienaar was van de papaver. Het boek rond af met een optimistische blik: aan elke periode komt een eind door de tegenkrachten die ontstaan in de samenleving. Als voorbeeld noemt hij de klimaatbeweging nu. Al met al een intrigerend boek, soms taai door niet altijd lopende zinnen en veel details maar het verhaal is het lezen meer dan waard.