Dopamientje

Een verhaal over de relatie van twee verschillende mensen. Samuel is een jonge man die in zijn eigen wereld leeft, hij is extreem geordend, routineus en neemt hetgeen hij hoort altijd letterlijk. Metaforen en zinnen met dubbele betekenis zijn vreemd voor hem. Hij is intelligent, voelt zich meer thuis in wiskunde dan in taal, maar hij heeft moeite met sociale contacten. Hij heeft moeite met alles wat niet rationeel is, zodat praten over gevoelens voor hem niet evident is. Hij wordt getekend als een zorgzame persoon, die echter zijn gevoelens uit op een andere wijze - met een eigen taal als het ware - zodat hij iet altijd goed begrepen wordt. Hij is anders. Van den Berg tekent dit "anders zijn" via zijn relatie met de actrice Saskia, een vrolijke eerder extravert persoon, die drijft op haar gevoelens. Op dit vlak zijn het tegenpolen, maar ze erkennen het anders zijn van de elkaar en respecteren elkaar. De misvattingen die ontstaan door het "anders zijn" worden met veel liefde, taalgevoel en humor neergezet. Het eerste deel van dit boek is hierdoor een zaligheid om te lezen. Of het nu nodig was om het "anders zijn" van Samuel zo ver te drijven dat zijn thuissituatie ook niet evident was, dat zijn moeder alcoholist is en dat hij zijn vriendin niet kan zwanger maken, daarover heb ik wat bemerkingen. Het was niet nodig voor mij, en leid de aandacht af van die twee prachtige figuren. Bij de voortijdige dood van de baby kantelt de sfeer van het werk. Saskia verbreekt hun verhouding - analoog aan de TV serie waarin ze speelt - en Samuel beland in de psychiatrie. Het is een plotse en extreme verandering in het verhaal maar ook in de stijl van het boek. Het speelse ging weg voor mij, het onbekommerde liefdevolle zoeken werd de ernst van de psychiatrie. Er worden de klassieke vragen gesteld inzake de begeleiding en de reden waarom patiënten opgenomen worden. Maar het is een quote van een van de patiënten die de titel van het boek vormt en tevens haalt Samuel ook hier zijn idee om in een "grand finale" Saskia opnieuw voor hem te winnen. Het was me te extreem, te ongeloofwaardig, ik vond het erg jammer. Ik weet niet wat Leen van den Berg beoogde, ik heb het klaarblijkelijk niet begrepen. Maar het eerste deel blijft hartverwarmend, stijlvol en erg goed geschreven. Twee zoekende mensen die hun taal zoeken, hun eigen stijl. Het moest voor mij geen happy-end worden, maar de verbanning naar de psychiatrie was voor mij een brug te ver. Jammer.