Lieve Joris: Hildeke

Lieve Joris, literair journaliste, die ons onder andere het Midden-Oosten en vooral Afrika met andere ogen liet zien – met bovenal aandacht voor de menselijke kant – ging een aantal jaren geleden met pensioen. Gelukkig hoefde niemand écht afscheid van haar stem te nemen, want ze bleef publiceren, zij het nu over haar onmiddellijke familie. Na het persoonlijke Terug naar Neerpelt van vier jaar geleden, verschijnt nu het evenzeer intieme Hildeke. Wanneer haar vader jaren geleden stierf, overnachtte Lieve samen met haar gehandicapte zus Hildeke in het ouderlijke huis, dat nog steeds de thuis was van Hildeke. Slechts vijf jaar eerder werd de demente moeder in het ziekenhuis opgenomen na een zware beroerte. In die periode merkten Lieves broers en zussen dat ook hun vader aan het dementeren was. Als kort daarop de moeder overleed, zat er na een kleine periode niets anders op dan vader ook te laten opnemen in een verzorgingstehuis, want hij takelde geestelijk zienderogen af. Het eerste deel van Hildeke, dat trouwens als titel De schepper heeft, gaat dan ook over de periode dat Lieve Joris haar vader regelmatig gezelschap hield in het verzorgingstehuis terwijl zijn wereld steeds kleiner werd. Ergernissen over een gebrek aan aandacht aldaar (gebrek aan zinvolle activiteiten voor de bewoners, het verplegend personeel dat soms liever tijdschriften leest, …) zijn herkenbaar en treffend verwoord. Het bijna voltooide leven van haar vader bood de gelegenheid tot een regelmatiger contact met haar broers en zussen, leidde tot praktische puzzels van hoe de verzorging van haar vader te combineren met haar journalistieke werk, of tot overpeinzingen met betrekking tot de futiliteit van het leven. Herinneringen aan Neerpelt (de plaats waar Lieve Joris opgroeide) of over onomkeerbare gebeurtenissen (het knaagt nog altijd bij haar dat ze als negentienjarige in Washington zat net toen haar lievelingsoma overleed) maken het boek bijzonder persoonlijk. In het tweede deel van Hildeke staat Lieve Joris’ gehandicapte zus centraal. Lieve Joris realiseert zich na het overlijden van haar beide ouders hoe weinig ze weet over het dagelijkse leven van haar zus. Niet alleen zijn haar ouders altijd voor Hildeke blijven zorgen, ook eisten het tragische leven van broer Fonny en later de slechte gezondheidstoestand van haar ouders zóveel aandacht op, dat het lijkt of Hildeke in de schaduw is blijven staan. Lieve Joris probeert de gemiste tijd terug in te halen door in de weekends en voor speciale gelegenheden (zomervakanties, Kerstmis, …) er zoveel mogelijk voor Hildeke te zijn en haar mee te nemen op reisjes naar Spanje, Amsterdam, Estland, enz. Ook hier geeft Lieve Joris een persoonlijke inkijk in haar gevoelens, schuwt zelfspot niet en stelt haar eigen handelen kritisch in vraag. Een enkel ogenblik riskeert een passage wat te anekdotisch over te komen, maar dat neemt niet weg dat Hildeke een prachtig boek is geworden waarin Lieve Joris haar familie én zichzelf portretteert en heel eerlijk over de eigen gebreken en fouten reflecteert. Het vergt heel wat moed om zich zo kwetsbaar op te stellen tegenover de buitenwereld, maar het resultaat is ernaar: Hildeke is een bijzonder aangrijpend en emotioneel werk geworden, over het leven zelf. Aanrader.