Amis is nog niet klaar met Auschwitz

Begin jaren negentig schreef de Engelse auteur Martin Amis (1949) voor het eerst een roman waarvan Auschwitz het sinistere decor vormde. In Time's arrow (De pijl van de tijd) liet hij de tijd teruglopen. Een van de effecten was dat 'Uncle Pepi', bijnaam van kamparts Josef Mengele, zijn slachtoffers geboren liet worden en hen genas. Een duizelingwekkend idee in een van Amis' beste romans.<br /> <br /> Hoe krijgen we grip op de grootste gruwel uit de recente geschiedenis? Deze vraag is Amis sindsdien blijven bezighouden en zie, in Het interessegebied schrijft hij andermaal over een concentratiekamp. Het is duidelijk gemodelleerd naar Auschwitz, al valt die naam nergens. Ook de namen van de hoofdpersonages zijn fictief.<br /> <br /> Amis' ambitie is weer even hoog en in feite net zo onmogelijk als bij Time's arrow. De loop van de tijd omkeren, lukt niet; liefde temidden van de verbrandingsoven is een al even ondoenlijke opgave. Van de drie vertellers is SS-officier Golo Thomsen de belangrijkste. Als er sprake kan zijn van enige menselijkheid in de leiding van de hel op aarde, is het bij hem. Niet bij kampcommandant Doll, een van de andere vertellers. Die is totaal verloren. Hoe krijgt hij de duizenden en nog eens duizenden lijken van vergaste kampbewoners zo weg dat de aan- en afvoer niet stokt?<br /> En passant komt de hele ideologie langs. Dat alle joden dood moeten is omdat anders een volgende generatie zich rond 1975 tegen de nazi's zal verzetten.<br /> <br /> Thomsen is een womanizer met hoge doelen. Vrouwelijke ondergeschikten en gevangenen zijn een al te gemakkelijke prooi voor zijn lage lusten. Hij heeft zijn zinnen gezet op Dolls vrouw, Hannah. Kan dat, zoeken naar romantiek op die plek en in die tijd?<br /> <br /> Het is deze botsing die van Het interessegebied een even onmogelijke als fascinerende roman maakt. En een geslaagde ook, een van Amis' beste zelfs. Maar dan wel voor wie incalculeert dat Amis hier zoekende is. Hij is er nog altijd niet uit. Een derde Auschwitz-roman ligt voor de hand.