Een dorp vol duistere geheimen

In de roman Eerste reserve van Rijan van Leest speelt Simon van Wijk de belangrijkste rol. Hij woont nog steeds in zijn geboorteplaats Veendijk, een besloten dorpsgemeenschap. De belangrijkste bezigheden in het dorp zijn werken (in de vishandel), kerk en voetbal. Als kind had Simon een grote droom: hij wilde reizen en zijn saaie dorp verlaten. Maar die droom zal hij niet verwezenlijken. Hij trouwt met Tessa, heeft een puberzoon en werkt als visfileerder. Het boek kent twee verhaallijnen. De ene speelt zich af in 1994, als Simon zijn droom nog koestert. Tevens ontmoet hij in het dorp bij zijn geliefde boekhandel De Specht van de heer Roelzema diens nichtje Neva. Hij krijgt een speciale band met haar, maar plotseling is ze weer uit zijn leven verdwenen. De andere verhaallijn speelt zich af in 2014. Er is veel veranderd in het dorp door alles wat er gebeurd is. Dan komt het nieuws dat Neva terug zal keren naar het dorp, wat voor een enorme opschudding zorgt, vooral bij Simon. Beide verhaallijnen wisselen elkaar af en langzamerhand kom je te weten waarom Simon zijn droom niet geleefd heeft, wat er met de mysterieuze Neva is gebeurd en welke geheimen allemaal leven binnen de besloten dorpsgemeenschap. Eerste reserve leest heel prettig, je blijft geboeid tot het eind. Het taalgebruik is heel passend. De schrijfster gebruikt korte zinnen, zonder overbodige details, maar van een ongekende schoonheid, soms haast poëtisch te noemen. Een voorbeeld: "Tijdens de bespreking van zijn reisplan veranderde langzaam het daglicht. Het blauw overmeesterde het geel. Een merel zette zijn avondlied in en de eerste vleermuizen begonnen aan hun jacht." En zo staat het boek vol met de mooiste zinnen. Ook zijn er goede dialogen, de spanning is onderhuids dreigend aanwezig en wordt goed opgebouwd. Op de cover wordt een aalscholver afgebeeld. Het is een vijand van vis en zoals hij op de paal zit met gespreide vleugels om te drogen, symboliseert hij Simon, die wel zijn vleugels uit wil slaan, maar uiteindelijk blijft zitten. Ook de titel is heel erg van toepassing op het boek. Simon is eerste reserve voor zijn broer bij het plaatselijke voetbalteam. Maar geleidelijk aan in het boek zal duidelijk worden, hoe juist deze titel op nog veel meer manieren bij het verhaal past. Eerste reserve is een indrukwekkend debuut boordevol geheimen, zeer de moeite van het lezen waard. Ook de boodschap die in het boek doorschemert - Leef je droom en kies voor jezelf - wordt heel subtiel verwoord. Het verhaal eindigt dan ook met de zin: "En hij bleef hier, want de wereld kwam naar hem." Op het eind van het boek wordt alles wat snel uit de doeken gedaan, maar door het prachtige taalgebruik, de dreigende sfeer die opgeroepen wordt, de geheimen en de vele thema's die aan de orde komen, is Eerste reserve de moeite van het lezen zeker waard. Hopelijk brengt Rijan van Leest snel een volgend boek op de markt via haar eigen uitgeverij ZL7. En waarschijnlijk heeft ze daarmee haar eigen droom wel waargemaakt.