De Allestafel

‘De allestafel’ van Thomas Heerma van Voss is voor mij een literair pareltje. Daarbij durf ik wel te zeggen dat dit debuut voor mij het beste is dat ik tot nu toe gelezen heb en wel om de volgende redenen: Om te beginnen raakt het thema van het boek (waanzin) ‘Dagboek van een gek’ van Nikolaj Gogol. Alleen schrijft de negentienjarige Thomas beter over dit onderwerp, omdat hij trefzeker en realistisch de ontwikkeling van zijn hoofdpersoon laat zien, waar Gogol meer vertelt. Door de beeldende vertelwijze is het niet alleen een prettig verhaal om te lezen, maar laat het ook zien hoe iemand zich ontwikkelt, waar de Russische klassieker voor mijn gevoel verzandt in het gewauwel van een krankzinnige. Daarnaast is er voor mij een sterke associatie met een woord uit een gedicht van Paul Celan, namelijk ‘waanwanneer’. Deze contaminatie van waanzin en wanneer deed, mij denken aan de ontwikkeling die Mark Oldings doormaakt. De lezer ziet hem veranderen en vraagt zich af wanneer de ommekeer komt. Gevoelsmatig zorgt de wanneer vraag voor een optimale spanningsboog, die er voor zorgt dat het boek moeilijk aan de kant te leggen is. En dan de thematiek. Voor mij gaat ‘De Allestafel’ over het voldoen aan verwachtingen. En dan niet alleen binnen een relatie, maar ook tussen de groep (maatschappij en het individu). Het verhaal laat dan op de juiste manier zien hoe iemand die probeert aan verwachtingen te voldoen vervreemdt van zichzelf met alle gevolgen van dien. Beeldend wordt dit ijzersterk beschreven (feestje met dresscode). Vervolgens is er al die heerlijke ironische toon in het verhaal, die zich in de meer recente boeken en verhalen van Thomas verder aan het ontwikkelen is. In mijn ervaring gaat Mark aan zichzelf werken om zo te voldoen aan de verwachtingen van zijn vriendin, maar juist door dit proces vervreemdt hij meer van haar. Dit wordt dusdanig verfijnd psychologisch inzicht op een realistische wijze getoond aan de lezer,dat er maar een woord voor is: geniaal. En zo heb ik toch nog geschreven over ‘De Allestafel’. Het debuut van Thomas Heerma van Voss is beeldend sterk en raakt associatief een woord uit de poëzie van Paul Celan. De thematiek en de realistisch beschreven ontwikkeling van Mark Oldings zijn een geweldige prestatie voor een debutant van nog geen twintig. Daarom is voor mij ‘De Allestafel’ van Thomas Heerma van Voss het beste debuut van de eerste helft van deze eeuw.