Moeilijk leesbare zinnen in actueel jasje

De problematiek waar Jessica Durlacher de lezer mee confronteert, is erg actueel, en langs de andere kant al jarenlang een 'hot topic'. Wat aangeeft hoe belangrijk het is. Waar Ayaan Hirsi Ali eind jaren 90, begin jaren 2000, erg veel op tv te zien was, probeert Jessica Durlacher het verhaal zoals we dat kennen van onder andere Ayaan, van de andere kant te belichten en in een fictief jasje te passen. Fictief, maar toch zijn er erg veel parallellen te zien met waargebeurde feiten. Het is moeilijk om daar dieper op in te gaan, zonder al te veel spoilers weg te geven. Durlacher schrijft het verhaal vanuit het standpunt van Zelda, die in contact komt met vluchtelinge Amal. Zelda is psychologe, moeder van drie kinderen en getrouwd met een advocaat. Als lezer krijg je alle gedachtesprongen van Zelda mee en dat kan af en toe irritatie opwekken. Het is maar de vraag hoeveel van haar eigen denken Durlacher in Zelda heeft gestoken en die vraag kan je moeilijk loslaten tijdens het lezen. Het boek start met de voltrekking van het huwelijk tussen Zelda en Bor, dat in New York plaatsvindt op 11 september 2003. Die gebeurtenis zet de toon en vormt de basis voor alle problematiek die aan bod komt in verband met de islam later in het boek. Durlacher toont daarmee ook al haar gevoel voor dramatiek en dat is dubbel. Af en toe lijkt het alsof ze er maar zoveel grote gebeurtenissen bij sleurt om meer pathos aan haar boek te geven. Het thema is dus erg actueel en er zit ook een behoorlijke portie onderhuidse spanning in het boek. Er is een bepaalde nieuwsgierigheid naar hoe de zaken allemaal zullen verlopen. Amal wil zichzelf bevrijden van wat haar vanuit geloof en cultuur opgelegd wordt, en daarmee creëert ze een hoop vijanden. De belichting van het geheel is erg stereotyp en standaard, daarom niet minder waarheidsgetrouw, maar nergens wordt een moment de overweging gemaakt dat er ook eventueel een andere kant van het verhaal is. Daarmee gaat Durlacher erg oppervlakkig over het thema heen. Waar ze de diepte enigszins wel ingaat is in de persoonlijke sfeer van Zelda. De overwegingen die Zelda maakt ten aanzien van Amal en haar gezin, zullen sommige lezers kunnen bekoren, want daar valt zeker genoeg uit te halen. Verstopt Zelda zich? Is ze bang? Is ze moedig op andere momenten? Wat zijn haar drijfveren? Allemaal vragen die je aan jezelf kan stellen tijdens het lezen. Waar Jessica Durlacher het de lezer echt moeilijk mee maakt, is haar schrijfstijl. Er zijn hele delen van het boek die bijna onleesbaar zijn door de ingewikkelde zinnen die continue tempo verliezen. Het is op die momenten bijna onmogelijk om in één lezing de boodschap uit de zin te halen en dat kan nooit de bedoeling zijn van een auteur. Oubollig woordgebruik en teveel bijzinnen zorgen er gewoon voor dat het niet vlot en ontnemen ook de zin om door te lezen. Er zijn ook delen, meer naar het einde van het boek toe, die wel een stuk aangenamer lezen, maar op dat moment is de toon toch al gezet. Al bij al is 'De stem' een erg interessant boek om te lezen en te bespreken met een groep, maar scoort het een onvoldoende door de wijze waarop het thema benaderd wordt en de stijl die Durlacher, met name in het begin, hanteert. Een meer open benadering van personages en problematiek, én een vlottere schrijfstijl hadden dit verhaal zeker naar een grotere hoogte getild.