Lezersrecensie
Hoe macht en privileges onze maatschappij en ons leven beïnvloeden
23 jan 2024
In het essay 'Eigen Welzijn' eerst laat schrijver en jurist Roxane van Iperen maar weer eens zien hoe weinig woorden ze nodig heeft om een messcherpe analyse te maken van misstanden in de maatschappij. Dit essay - dat in 2022 uitkwam - laat zien dat van het tolerante Nederland, waar iedereen gelijke kansen heeft, steeds minder overblijft.
Van Iperen staat bekend om haar scherpe analyses, waarin ze zich richt op het benoemen van ongelijkheid, hypocrisie en integriteitskwesties. Ook in dit boek komen deze onderwerpen ruim aan de orde. Haar belangrijkste boodschap: bevoorrechte klassen houden ongelijkheid, bewust of onbewust, in stand. Mensen stellen altijd hun eigen belangen voorop en zij handelen vanuit hun eigen perspectief. Degenenn die succesvol zijn, hebben dat verdiend met hard werken en doordat ze intelligenter zijn dan anderen.
Dat onder dat succes een groot aantal privileges schuil gaat, daar kijken we liever niet naar. Door de afbrokkeling van de gelijke kansen in het onderwijs, de groter wordende inkomens- en vermogensverschillen en de mythe van de meritocratie ontstaan voor diegenen die minder privileges hebben steeds groter wordende barrières om van een dubbeltje een kwartje te worden. Een samenleving waarin niet het individuele succes, maar rechtvaardigheid en solidariteit voorop staan, vraagt om andere dingen. Bewustwording van de bestaande privileges, samen actief werken aan een eerlijkere samenleving. Niet vanuit de overheid alleen, maar vooral van onszelf als maatschappij.
Ik vond 'Eigen Welzijn Eerst' net als de andere werken van Van Iperen die ik las (Genocidefax en 't Hooge Nest) een pareltje. Tegelijk werd ik me er pijnlijk van bewust hoeveel privileges ik zelf heb en hoe weinig ik doe voor meer solidariteit. Dit soort boeken zijn nodig om ons wakker te schudden en te houden.