Een luchtbel in een vluchtige rivier

Gabriel Bocangel dicht ergens tussen 1603 en 1638: Wat is geweest, is weg; de toekomst is nog niet in leven, en wat nu bestaat, bestaat niet echt, omdat er niets beklijft. Alleen wat wij niet weten is gewis; de wereld, een op wind gestoelde staat waarin toevalligheid de wet voorschrijft. Dat zijn fraaie strofen, voortreffelijk vertaald door dichter Jean Pierre Rawie die in dit heerlijke boek door hem vertaalde gedichten van commentaar voorziet, niet zelden in de van hem zo bekende ironische toon. In zijn commentaar bij dit gedicht merkt Rawie op dat kunst in het algemeen eigenlijk altijd gepreoccupeerd is met het voorbij gaan van de tijd. Poëzie, zegt hij, is een voortdurend protest tegen de vergankelijkheid. En hij vindt steun voor deze gedachte bij Homerus en in de bijbel. En wat te denken van het prachtige liefdesgedicht van Vittorio Alfieri (1749 - 1803): Jij bent bij me: alles wat mij kwelt valt tot die ene kwelling te herleiden, en wordt je door mijn tranen slechts verteld. Terecht, lijkt me, schetst Rawie deze dichter als een voorloper van de Romantiek. Als Rawie schrijft dat “er dichters (zijn) die lijken te denken dat ze als ze wartaal uitkramen meer kans maken oorspronkelijk te zijn, maar dat is allerminst zeker; er is ook oneindig veel wartaal geschreven“ voel ik mij weer wat gerustgesteld. Veel poëzie blijft voor mij immers voor eeuwig gesloten. En heerlijk is de opmerking van Rawie over Odysseus als hij schrijft: “Ik heb me tussen haakjes altijd een beetje verbaasd over die Odysseus, die tien jaar nodig had om dat schijtstukje van Troje naar Ithaka af te leggen; dat moet toch wel de beroerdste zeevaarder aller tijden geweest zijn”. En hij heeft natuurlijk volkomen gelijk. Homerus heeft een prachtig boek geschreven maar dit gegeven van een onverklaarbaar lange reis had hij best eens uit mogen leggen. Over uitleggen gesproken: in dit fraai uitgegeven boek heeft Rawie een aantal gedichten uit de laatste achthonderd jaar vertaald en elke vertaling heeft hij – zoals gezegd – van zijn commentaar voorzien. Soms om toe te lichten waarom hij voor een bepaalde vertaling koos, soms om iets meer achtergrondinformatie over de dichter te geven. Zeer leesbaar en vaak ook zeer interessant. Nu lezen we tenminste een aantal gedichten die we anders nooit tot ons genomen zouden hebben. Ik heb veel plezier aan dit boek beleefd. Enno Nuy Oktober 2021