Tijden tikken elkaar aan

Een boekje met gedichten van Anjet Daanje én Emily Brontë. In exact dezelfde opmaak als het prachtige Het Lied van Ooievaar en Dromedaris van Daanje. Een uitgebreid voorwoord beschrijft het waarom van deze gedichtenbundel. Daanje blijkt al langer gefascineerd te zijn door het werk van de zusters Brontë. Het werd een levenslange ontdekkingstocht. De Brontë’s waren één van de inspiratiebronnen van Het Lied van de Ooievaar en Dromedaris. Tijdens het schrijven kwam Daanje de gedichten van Emily Brontë tegen. Ontdekte dat deze nooit integraal in het Nederlands vertaald noch gepubliceerd waren en besloot spontaan dit als project te omarmen. Het werd een project van enkele jaren. Daanje heeft zelf ook eigen gedichten toegevoegd. De bundel toont daarom beide namen (Daanje én Brontë) als auteurs op de voorkant. Mooie introductie! De bundel bevat een selectie van 20 uit de in totaal 183 door Emily Brontë geschreven gedichten inclusief de vertaling daarvan, aangevuld en afgewisseld met 16 gedichten van de hand van Anjet Daanje zelf. Zo wandelen zij hand in hand door de bundel heen. Links de originele tekst van Emily. Rechts de vertaling van Anjet. En waar het eigen gedichten betreft is de linker pagina leeg. En hoe zijn die gedichten dan? Eerste observatie is dat zij best leesbaar zijn. Erg goed leesbaar zelfs. Tweede observatie is dat het ritme van de gedichten in het Engels anders is dan die van de Nederlandse vertaling. Daanje heeft dat in de inleiding mooi verwoord. Dat komt door de aard van de Nederlandse taal. Die vraagt meer ruimte. Een derde constatering is dat Daanje niet letterlijk de Engelse tekst heeft vertaald, maar haar eigen interpretatie heeft gegeven van het origineel van Brontë. Het zijn bijna ‘nieuwe’ gedichten. Toch volgt het wel de intentie van Brontë. De eigen gedichten van Daanje daarentegen zijn wezenlijk anders. Strakker. Minder wijdlopend. Mooie goed lopende zinnen. Met mooie woordvondsten (barenskruin, enkelbrauw, oogpauwdag, dijende gronden). Ze zijn meer toegankelijk dan de Brontë gedichten en de vertaling daar van. Tussen de Brontë-tijd en onze Daanje-tijd zit ongeveer 170 jaar. Dit verschil in (klok)tijd is echter heel relatief. Het is alsof ‘haar tijd die van mij aantikt’, stelt Daanje in haar eigen (mooie!) gedicht over hun onderlinge verbondenheid (pagina 51). Een verbondenheid en verwevenheid die voelbaar is in de hele bundel en daarmee perfect aansluit op één van de hoofdthema’s van Het Lied van Ooievaar en Dromedaris. Het moederboek. Ook daar lijkt ‘alles’ met elkaar verbonden te zijn en doen tijd en plaats er eigenlijk niet zoveel toe. Het merendeel van de gedichten heeft de dood als thema. Brontë is jong gestorven. Haar gedichten leren dat zij het thema reeds tijdens haar leven ruimschoots heeft verkend. Ook Daanje doet hier overigens zeer ruimhartig aan mee. Toch is het geen ‘sombere’ bundel geworden. Het voelt alsof beide auteurs het thema hebben willen verkennen, en zij prima met het onderwerp kunnen zijn. Kortom een uitermate mooi document is hier ontstaan. Het is veel meer geworden dan een ‘toevallige bijvangst’ van het moederboek Het Lied van Ooievaar en Dromedaris!