Verwarrend, soms moeilijk, uiteindelijk subliem

Twee totaal uiteenlopende verhalen met deelverhalen en een massa totaal uiteenlopende personages volgen mekaar op, en uiteindelijk passen ze allemaal in mekaar en eindigen ze op een kerkhof. Het begint met het verhaal van Anjum, een vrouw geboren als de hermafrodiet Aftab, door zijn geschokte moeder als jongen opgevoed tot hij als late tiener een hijra op straat in de gaten krijgt en door krijgt dat dat is wat hij / zij wil zijn. Zij wordt er één en gaat leven in een gemeenschap van hijra’s in Oud-Delhi. Ze adopteert een meisje, verlaat uiteindelijk de gemeenschap als veertiger en gaat zowaar wonen op een verlaten kerkhof, waar ze het ene hokje na het andere bouwt boven de graven zodat het kerkhof een gemeenschap en zelfs een guesthouse wordt. Haar verhaal introduceert de hardheid en het cynisme van het leven in India, gaat stevig te keer tegen het opkomend hindoe-nationalisme, de vervolging van moslims en de “redder van Hujarat” Modi (die nooit met naam genoemd wordt). Haar deel culmineert in een politieke manifestatie van de zoveelste cynische volksheld in Delhi, waar een iemand een baby heeft achtergelaten. Cut naar verhaal twee, de vrouw die de baby in kwestie zal meenemen naar huis. Dat zijn de uit mekaar lopende en dan weer in mekaar grijpende verhalen van een aantal studenten die aan verschillende kanten van de onafhankelijkheidsstrijd van Kashmir terechtkomen. De verhalen springen heen en weer in de tijd, ze worden vaak pagina’s lang politiek statement, ze integreren gedichten en verslagen en miniverhaaltjes. Maar samen bieden ze een schokkend beeld van de wreedheden en het cynisme (alweer) van de Indische “bezetting” van Kashmir. Uiteindelijk komt Tilo, het hoofdpersonage van het tweede hoofdverhaal terecht op het kerkhof van Anjum, het hoofdpersonage van het eerste hoofdverhaal. Niets wordt opgelost, geen enkel verhaal eindigt definitief, er zijn geen happy ends. Maar het uiteindelijke beeld is wel dat van één, complex, pakkend geheel dat klopt. En het is vooral dat wat van dit boek een enorme krachttoer maakt: het toont en gebruikt de chaos en de waanzin van (een deel van) India en maakt daar een aangrijpend geheel van waarin talloze personages, zelfs zij die maar een bijrol spelen, zo levend worden dat je om hen gaat geven. Meesterlijk boek.