Lezersrecensie
De ultieme romantische roman
26 jan 2022
Één van de meest invloedrijke romans uit de vroege romantiek. Een zelfmoordgolf heeft ie blijkbaar niet veroorzaakt zoals vaak gedacht wordt, enkele decennia Werthermania wel. De eerste 80 blz zijn puur brievenroman, in de laatste 30 worden de brieven afgewisseld met het relaas van de verteller die de brieven uitgeeft. De jonge Werther, die de brieven stuurt aan zijn vriend Wilhelm en tegen het einde aan zijn geliefde Lotte, is een begaafde tekenaar uit de betere middenklasse. Hij vat even een diplomatieke carrière aan maar geeft daar de brui aan wanneer hij met het snobisme van de hogere klasse wordt geconfronteerd. Daarvoor echter ontmoet hij in een onooglijk dorpje temidden van een prachtig landschap zijn grote geliefde Lotte. Ze zorgt als een moeder voor haar broers en zusjes sinds het overlijden van haar moeder. Helaas: ze is de verloofde van de goedige, zakelijke Albert.
Werther blijft rond haar hangen, keert ook naar haar terug na zijn diplomatieke fiasco, wordt de beste vriend van het koppel, maar zinkt steeds verder weg in zijn ongelukkige passie. Dat wegzinken is wellicht het sterkste element van het verhaal: naarmate het vordert, vallen alle andere elementen weg – de gebeurtenissen in het dorp, zijn bespiegelingen over het leven, zijn contact met anderen… Enkel de een dramatische moord begaan door een lotgenoot brengt hem er om evidente redenen toe om te pleiten voor de dader. De beslissing om uit het leven te stappen komt steeds vaker op, en wordt een steeds onvermijdelijker conclusie. De laatste pagina’s zijn een droge en daardoor harde beschrijving door de verteller van wat hij precies gedaan heeft, hoe hij gevonden werd, en hoe hij begraven werd – afgewisseld met fragmenten uit Werthers afscheidsbrief aan Lotte. Werther is een outcast geworden door de liefde, en wordt een ultieme outcast door zijn dood.