Lezersrecensie
Meeslepend verhaal over vooroordelen
18 jan 2022
De enige roman van de man die vooral als schrijver van theater en scripts beroemd is, en meteen een hele straffe. Lawrence Newman is een eerder onbenullig mannetje dat afdelingschef en rekruteerder is bij de vestiging in New York van een grote, niet genoemde corporatie. Hij woont in een suburb met zijn half verlamde moeder. Op de hoek van de straat heeft een joodse man een snoepwinkel en een krantenstand. Newman is "vanzelfsprekend" antisemiet - niet fanatiek of agressief, maar hij heeft de vooroordelen van de massa geabsorbeerd en is er zelfs wat door gefascineerd. En dan heeft hij ineens een bril nodig, en door die bril lijkt hij ineens een joods "type".
Meteen wordt hij langs alle kanten met de gevolgen geconfronteerd. Hij krijgt op het werk een minder zichtbare functie, vertrekt verontwaardigd, maar merkt dat geen enkel "deftig" (dwz niet-joods) bedrijf hem wil aannemen. Ook in de buurt waar hij altijd goed gezien was, verzuren de contacten. Hij raakt verliefd op en begint een relatie met een vrouw die hij zelf, onterecht en tot haar grote verontwaardiging, als joodse aanzien had toen ze bij hem solliciteerde.
De situatie escaleert en Newman merkt dat hij geen en weer geslingerd wordt tussen twee houdingen: enerzijds verontwaardiging over de vooroordelen tegen en discriminatie van joden anderzijds verontwaardiging dat hij "onterecht" als jood wordt aanzien. Het gebeuren sluit nauw aan bij het historische Amerikaanse antisemitisme van voor en tijdens WOII en de opkomst van "christelijke" knokploegen als het Christian Front.
Miller beschrijft zijn scènes bijzonder sterk - je wordt voortdurend meegesleept, ook als de situaties niet spectaculair of verrassend zijn. Wat in het hoofd van Newman omgaat, zijn reflexen, inwendige woede en twijfels, zijn redeneringen en zijn evolutie, zijn allemaal behoorlijk geloofwaardig en creëren uiteindelijk sympathie voor een man die Miller bij de opening nochtans behoorlijk onuitstaanbaar gemaakt heeft. Heel sterk boekje.