Honderd prijswinnende gedichten

In 1999 publiceerde Armando (1929 – 2018) zijn “Verzamelde gedichten”. Bij de presentatie van deze verzamelbundel wekte Armando de indruk dat hij gestopt was met het schrijven van poëzie. Aangezien Armando ook nog succesvol actief was als kunstschilder, beeldhouwer, schrijver en televisie- en filmmaker vond niemand het raar indien Armando met poëzie zou stoppen. Het was dan ook voor de liefhebbers van Armando’s poëzie een positieve verrassing toen uit het niets in 2009 de gedichtenbundel “Gedichten 2009” uit werd gebracht. De bundel bevat 100 nieuwe, nog niet ieder gepubliceerde gedichten van Armando. Dat Armando het dichten nog niet had verleerd wordt duidelijk wanneer we kijken naar het eerste gedicht van de bundel: Licht Terwijl het licht zich probeert te ontvouwen, is de stad opstandig, de verschrikking heeft zichzelf overleefd, het einde nadert de onderdanen, nadert de onontkoombaarheid. Het grillige licht wil bezitten, wil veinzen, maar het licht is machteloos, het licht is ontmanteld. En zo nog 99 gedichten. De meeste gedichten hebben tussen de zes en negen regels en de gedichten bestaan uit een tot drie strofen. Lezers die al bekend zijn met de poëzie van Armando herkennen in “Gedichten 2009” de thema’s en stijl die zijn voorgaande poëzie kenmerkt. Ook in “Gedichten 2009” dus veel (impliciete) aandacht voor de verschrikkelijke gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog en hoe die tot op de dag in alles doorwerken, de nimmer ophoudende dreiging van het kwaad en de onhandige onvolledige manieren waarop wij tegen dit kwaad (kunnen) strijden. Intrigerende thema’s die nog eens aan kracht winnen door de afstandelijke en onpersoonlijke wijze waarop Armando deze verwoord, alsof hij als schrijver en wij als lezer amper deel uitmaken van die wereld. De ondergang De haat maakt plaats voor achterdocht, de afschuw voor de argwaan, in ’t nauw gedreven worden de takken jaloers, het offerblok heeft een stuurs gelaat. Wanneer komt de dwarse gang naar gelijkgezinden, wanneer komt eindelijk de ondergang. Het is beklemmende poëzie met her en der een vleugje optimisme, een lichtpuntje. Toch is het lezen van “Gedichten 2009” geen deprimerende ervaring. Daarvoor is de kwaliteit van het gebodene te hoog en breekt er genoeg hoop en optimisme door de sombere en afstandelijke overpeinzingen van Armando. Begin 2011 ontving Armando voor “Gedichten 2009” de VSB Poëzieprijs (in 2010 werd de prijs niet uitgereikt in verband met financiële problemen bij het VSB fonds). Uit het juryrapport: “Met grote hardnekkigheid, alsof elk gedicht het laatste en meest definitieve zal zijn, herneemt hij steeds dezelfde thema's: het landschap dat schuldig is, de dreiging, de aanval en de kilte. Een wereld waarin zwart de voornaamste kleur is, waarin oorlog en geweld altijd aanwezig zijn en waarin het verleden nooit voorbij is. Armando brengt met grote consequentie een onverteerbare boodschap.'' Het is dit steeds weer hernemen van dezelfde thema’s op iedere keer weer een net ander wijze die “Gedichten 2009” zo’n ijzersterke bundel maken, waardoor het niet erg is dat er af en toe een minder goed gedicht tussen staat (voorbeeld: Verleden blz 83). Als lezer kan je door met enige regelmaat deze bundel weer eens op te pakken dan ook blijven genieten en iedere keer weer net iets anders ontdekken in “Gedichten 2009”.