Een indringend boek dat aanzet tot nadenken.

In 2019 kreeg Marilyn Yalom de diagnose kanker. Tijdens een wandeling stelt ze haar man voor samen een boek te schrijven waarbij ze om beurt een hoofdstuk schrijven, want zegt ze : “ Ik wil de moeilijke dagen en maanden die voor ons liggen vastleggen. Misschien kunnen onze beproevingen nuttig zijn voor andere stellen waarvan er één een terminale ziekte heeft.” (blz. 10) En zo ontstaat het boek “Een kwestie van dood en leven”. Op dat moment zijn ze vijfenzestig jaar getrouwd, Irvin is 88 jaar, en Marilyn 87. Ze kennen elkaar sinds hun vijftiende. Ze geven in het boek toe een bevoorrecht leven te hebben geleefd: hij is een wereldberoemd psychiater en zij is professor Franse cultuur en letterkunde aan een van de beste Amerikaanse universiteiten. Ze hebben een liefdevol gezin, ze hebben een schitterende carrière achter de rug, hun vriendenkring is omvangrijk en hun huwelijk is harmonieus. Maar opeens komt een ongeneeslijke ziekte dit alles verstoren. In afwisselende hoofdstukken vertelt het echtpaar hoe ze de laatste maanden van Marilyn, tot aan haar palliatieve fase, ervaren; daarna volgt hoe Irvin de maanden na de dood van Marilyn heeft beleefd. Het boek geeft inkijk in hoe ze de ontwikkeling van haar ziekte en de aftakeling die ermee gepaard gaat, ervaren: hoe de hoop op herstel verdwijnt, hoe de lichamelijke aftakeling niet te ontkennen valt en uiteindelijk hoe het einde langzaam bespreekbaar wordt. Maar het geeft ook inkijk in het rouwproces van Irvin. Als psychiater gespecialiseerd in begeleiding van mensen die hun partner hebben verloren, zou hij inzicht moeten hebben in het proces dat hij doormaakt, maar hij moet toegeven op het einde van het boek, dat eindigt met een brief aan Marilyn: “De afgelopen vier maanden zonder jou waren de zwaarste van mijn leven”, (blz. 233) “Ik ben niet alleen jou kwijt, de belangrijkste persoon op aarde voor mij, maar er is ook zoveel van mijn verleden met jou verdwenen. “ (blz. 235) Het is een indringend boek. Met veel levenswijsheid en scherp inzicht worden thema’s als liefde, ziekte, dood, rouw, verlies behandeld vanuit de realiteit van de schrijvers. Wie leest met een potlood in de hand kan voortdurend treffende uitspraken of passages aanstrepen. Op de vraag van Irvin wat ze in de dood vreest, antwoordt Marilyn: “Alle dingen die ik niet gedaan zou hebben.” (blz. 72). Een boek dat aanzet tot nadenken!