Hoezo, "klassieker"?

Dit boek werd onder mijn aandacht gebracht tijdens het doorzoeken van de klasboekenkast. Het viel op - de smalle rug, de grote, stoere titel met de gatenkaascover en de onmiddellijke uitstraling van vrijmoedigheid. Het werd bij nadere inspectie direct bestempeld als klassieker en een must-read. Zodoende heb ik het meegenomen, en ben ik begonnen aan mijn expeditie. De introductie was een aangename verrassing. Een overpeinzing over blauw, een helder blauw, een blauw zoals de lucht. Het leek erop een echte doordenker te worden, met momenten van reflectie voor en naar de lezer. Deze verrassing werd zo abrupt als ze kwam, weer weggerukt door de macabere vertelling over het sterven van de moeder. Dit gaf een helder, hoewel grauw, beeld van Frans' realiteit. Deze is echt, echt niet simpel, niet zomaar zwart-wit, maar met veel grijstinten - en uiteindelijk vooral geel. De sympathie voor ons hoofdpersonage gaat, hoe dieper het verhaal ging, meer en meer de mist in. Laarmans maakt verschillende opmerkingen die in onze huidige samenleving heel vrouw- en kindonvriendelijk zijn. Ondanks het onthouden van de tijdsgeest, zijn het keer op keer brokstukken die van het metaforisch standbeeld van respect afbreken, waardoor er uiteindelijk alleen een hoop gruis van overblijft. Het was, al bij al, een hele onderneming om door het boek te komen; mede door de archaïsche woordenschat die te verwachten valt bij een tekst van 1933, mede door de ouderwetse denkwijze van Frans, die het moeilijk maakt om redeneringen en acties te verwerken. 'Kaas' wordt door velen beschouwd als klassieke Vlaamse literatuur, maar voor mij blijft het een raadsel met gaten.