Lezersrecensie
Tegenvallende klassieker
3 jan 2021
‘De avonden’ draait om de 23-jarige hoofdpersoon Frits van Egters. Hij ontwaakt op 22 december 1946 na een nachtmerrie in zijn ouderlijk huis aan de Schilderskade 66 te Amstersdam. We volgen Frits gedurende de laatste 10 dagen van het jaar, in een tijd net na de WOII. Iedere dag ontwaakt Frits uit nachtmerries, ontbijt, gaat naar zijn werk, eet ’s avonds met zijn ouders en bezoekt vrienden. Bij het inslapen droomt hij weer raar.
Het boek ‘De avonden’ is het debuut van Gerard Reve, destijds uitgebracht onder de naam Simon van het Reve, maar het heeft velen in die tijd geschokt. Sommigen vonden het getuigen van een zieke, verdorven geest. Toch werd het boek bekroond met de Reina Prinsen Geerligsprijs en is het nu niet meer weg te denken uit de Nederlandse literatuur en staat het ook op de lijst met 1000 boeken die een ieder gelezen zou moeten hebben.
Als je verwacht dat er iets gaat gebeuren in ‘De avonden’, kom je bedrogen uit. Er gebeurt werkelijk helemaal niets. Alle dagen lijken sterk op elkaar en ook het eten wat op tafel komt heeft weinig variatie. Hieruit kan je afleiden dat er in de naoorlogse dagen nog weinig voedsel beschikbaar was.
Frits heeft zijn gymnasium niet afgemaakt, hij werkt als een kantoorklerk, maar heeft daar wel een grote welbespraaktheid aan over gehouden. De band tussen zijn ouders is kil; Frits ergert zich aan de doofheid en de tafelmanieren van zijn vader en zijn moeder roept zowel ergernis als medelijden bij hem op.
De schrijfstijl van Gerard Reve is een bijzondere. In de dialogen die beschreven werden, was het lastig om te volgen wie er wat zei. De wijze van communiceren van Frits kwam onbeschoft over, zowel tegenover zijn ouders als zijn vrienden. Daarin ben ik het wel eens met de critici in 1947 toen het boek net uit kwam. Frits lijkt over een zieke, verdorven geest te beschikken. Waar Gerard sterk in is, is met weinig woorden heel beeldend te schrijven. De verveling van Frits spat van de bladzijden af in een sfeer die grauw en grijs aanvoelt.
Ik ben het boek gaan lezen nadat ik op Hebban.nl het idee las om dit boek samen met andere te lezen. Vanaf 22 december iedere dag een hoofdstuk. Omdat ik het boek nog nooit gelezen had, maar het wel een klassieker is ben ik er met volle moed aan begonnen. Maar ik was blij dat het uit was en heb er weinig plezier aan beleefd.
‘De avonden’. You hate it or you love it, een middenweg is er niet. Ik behoor duidelijk tot de eerste categorie.