Dit boek niet beoordelen op de titel...

In de jaren zestig was er al het autobiografische I cannot forgive van Rudolf Vrba (Nederlandse vertaling: Ik ontsnapte uit Auschwitz). Dat unieke verhaal werd destijds opgetekend door de Engelse journalist Alan Bestic. Ik kwam daar pas achter toen ik dit boek las. Maar ik zie hier op GR dat lezers die dat boek hebben gelezen hier toch ook enthousiast over zijn. Ik ga het zeker nog eens inkijken in de bieb. Jonathan Freedland beschrijft de weg naar, het verblijf in (van midden ’42 tot begin ’44) en de ontsnapping uit Auschwitz-Birkenau van de 19-jarige Slowaakse Jood Walter Rosenberg (samen met Fred Wetzler). Dit beslaat 2/3 van het boek. Het geeft een erg goed overzicht van deze industriële massamoord. Toen hij terug was in Slowakije werd er een andere naam voor hem geregeld met bijbehorende papieren. Walter heeft die naam, Rudi Vrba, ook na de oorlog behouden. Zijn oude naam was hem te Duits. Het laatste deel van het boek is gewijd aan het rapport dat na zijn ontsnapping is gemaakt en zijn leven na de oorlog. De bedoeling van Vrba en Wetzler was om te voorkomen dat honderdduizenden Joden uit Hongarije op transport zouden worden gezet in 1944. Dat is maar zeer ten dele gelukt. Na lezing van dit boek is wel duidelijk dat niet alleen het Vrba-Wetzler rapport maar ook andere berichten gewoon niet of maar ten dele werden geloofd: “[…} in totaal bereikten zo’n vijfendertig van deze verslagen het Westen voor de getuigenissen van Fred (Wetlzer) en Rudi (Vrba) bekend werden. Sommige van deze waarnemingen haalden ook daadwerkelijk de krant. En toch verbonden functionarissen en anderen geen acties aan de kennis die ze over Auschwitz hadden. Hun beweegredenen waren vaak dezelfde als die door Gilbert* genoemd: de focus op andere oorlogsdoelen, een vaak door antisemitische vooroordelen ingegeven ongeduld met de Joden en ook scepsis over de mogelijkheid dat zulke verschrikkingen inderdaad plaatsvonden.” *Martin Gilbert. Hij publiceerde in 1981 het boek Auschwitz and the Allies.