Lezersrecensie
Hoe belandt een jongeman in de strijd in Syrië? Lees zijn rechtvaardiging.
12 jan 2018
Dit boek start met een voorwoord geschreven door Rudi Vranckx. Als journalist gespecialiseerd in internationale conflicten en in het bijzonder in het Midden Oosten en auteur van diverse boeken rond dit onderwerp is hij de aangewezen persoon om dit boek te starten. Hij kadert het verhaal en geeft zijn kijk op de roman, de schrijver en de verteller.
Het boek vertelt het leven van Tariq, een teruggekeerde Syriëstrijder met Noors-Pakistaanse roots die momenteel een straf voor 'deelname aan terroristische organisaties en verbanden' uitzit in een streng beveiligde gevangenis. Daar komt hij in contact met de schrijver van dit boek. Hij vraagt hem om zijn verhaal neer te pennen als een roman, een non-fictie verhaal in fictie-vorm.
Je krijgt in deze roman een inkijk in Tariqs jeugd, zijn familie en vrienden, zijn groei in het geloof, de voorbereidingen voor zijn Jihad, de 'roadtrip naar Syrië, zijn belevenissen in het oorlogsgebied, het waarom van zijn terugkeer en op het einde een glimp van het leven in de gevangenis.
Je krijgt ook een zicht op de strijd in Syrië tussen september 2013 (het vertrek van Tariq) en het voorjaar 2014. Een strijd met en tussen verschillende partijen, elk met hun reden en doel. Een land met een bevolking die overleeft in een situatie die ze niet in de hand hebben, maar er elk op hun manier mee omgaan. Je maakt kennis met inwoners en strijders, jong en oud, man en vrouw. Je krijgt een zicht op een kruitvat dat op ontploffen staat.
De verschillende hoofdstukken beschrijven telkens een gesprek dat de auteur had met Tariq. Je leest de neerslag van wat het hoofdpersonage vertelt. De vragen en opmerkingen van de schrijver zijn weggelaten. Het is het verslag van Tariqs leven zonder afleiding door anderen.
Het is geschreven in spreektaal wat het geheel vlot laat lezen en eerder licht maakt. Gelukkig, want de inhoud is soms heel zwaar. Anderzijds was het soms vreemd om 'Snap je?' of 'Je weet wel' te lezen alsof je als lezer direct wordt aangesproken en wordt betrokken bij wat hij vertelt.
De auteur is erin geslaagd om je als lezer mee te nemen naar de plaatsen waar het verhaal zich afspeelt. Hij beschrijft situaties en gebeurtenissen met rake bewoordingen zonder onnodige uitweidingen. Het is soms alsof je je in een scene in een film bevindt.
Als lezer was ik vooral benieuwd naar het waarom, naar de reden om als jongvolwassene de stap te zetten je te gaan mengen in een oorlog zo ver van je woonplaats. In het boek krijg je een zicht op wat Tariq zover bracht, althans volgens hem. Want je leest de gebeurtenissen zoals hij ze vertelt, niet als een objectief verslag van een waarnemer.
In het begin van het boek lijkt hij zijn verantwoordelijkheid niet op te nemen. Hij laat zich meedrijven op het leven, maakt bepaalde keuzes bewust niet en andere onbewust wel. Een deel van de schuld ligt volgens hem bij de afwezigheid van een vaderfiguur, het onderwijs, zijn vrienden,... Of zoals hij het beschrijft 'Een plus een plus een.' Verderop het boek ervaar je als lezer dat wat hij meemaakt hem volwassen maakt. Hij staat veel bewuster in het leven en laat zich niet meer meeslepen met elke opportuniteit die zich voordoet. Aan het einde geeft hij zelf het voorbeeld van een jongen uit zijn jeugd met gelijkaardige wortels die een heel ander levenspad beloopt. Zo zie je maar, de combinatie van je persoonlijkheid en de situaties waarin het leven je gooit sturen je een bepaalde kant op. Maar als individu kan je die bijsturen door keuzes te maken.
Voor mij is Tariq een mens geworden in een omgeving waarin on-mensen de plak proberen te zwaaien. Met elke bladzijde die ik las werd hij minder een fictief personage en meer een persoon met gedachten en gevoelens, twijfels en zekerheden die zijn plaats probeert te vinden in een steeds veranderende wereld.