Lezersrecensie
Verlies en verveling
16 jan 2022
Koen Caris (1988) is theater- en hoorspelschrijver. Hij schreef eerder voor bnnvara, vpro en De Hoorspelfabriek. In 2017 ontving hij het TheaterTekstTalent Stipendium van het Prins Bernard Cultuurfonds en zijn werk werd genomineerd voor de Zilveren Reismicrofoon en de Prix Europa. Zijn debuutroman <em>Stenen eten</em> verscheen bij Atlas Contact.
Een week voor Ben eindexamen doet wordt het kleine dorp waarin hij woont opgeschrikt door de zelfmoord van een van zijn klasgenoten. Drie jaar eerder pleegde Bens oudere zus zelfmoord en de nieuwe gebeurtenissen halen oude wonden open. Wanneer na het eindexamen meer zelfmoorden volgen bevindt Ben zich in het middelpunt van een mysterie waar hij niks mee te maken wil hebben.
Het heldere taalgebruik waarmee Caris zijn roman schrijft is een verademing. <em>Stenen eten</em> is goed geschreven en voelt op geen enkel ogenblijk gemaakt. Door de opbouw van het boek blijft de climax lang uit en dat houdt het verhaal spannend tot de laatste bladzijde, waardoor de lezer in één ruk naar het eind wordt getrokken.
‘Als je angst om anders te zijn maar groot genoeg is, krijg je vanzelf voelsprieten voor wie nog erger afwijkt.’
<em>Stenen eten</em> omvat een interessante combinatie van thema’s. Allereerst is er de rouw van Ben en zijn familie over het verlies van zijn zus Kim, daarbovenop komt de collectieve rouw over de andere leerlingen in de benauwde sfeer van een klein dorp waar iedereen elkaar kent. Die benauwde sfeer wordt versterkt door de zomer waarin de gebeurtenissen zich afspelen, een lange en warme zomer na de eindexamens waarin niemand eigenlijk wat te doen heeft. Tot slot worstelt Ben met de gevoelens die hij voor een van zijn beste vrienden lijkt te ontwikkelen.
‘Dat verveling gevaarlijk kan worden als er maar genoeg verdriet in het spel is. Dat een groep kan muteren.’
Een coming-of-age verhaal dus, maar wel een met een flinke zwarte rand. Een verhaal over hoe groepsdynamiek werkt, zeker onder jongeren en hoe verlies een kleine gemeenschap kan ontwrichten. Caris weet de dynamiek tussen de jongeren onderling, maar ook die tussen Ben en zijn moeder en die tussen Ben en zijn beste vrienden ontzettend raak te beschrijven. Hieruit blijkt een bijzondere mensenkennis en inzicht in verlies.
<em>Stenen eten</em> is een spannende en diepgaande roman die veel verschillende onderwerpen behandelt zonder ze onuitgewerkt te laten. Een bijzonder debuut dat smaakt naar heel veel meer.