Lezersrecensie
Langdradige detective
15 jan 2017
Het lijk van een man met doorgesneden keel dat uit de Thames wordt gevist draagt een ziekenhuisbandje om de pols met de naam van Frieda Klein erop. Een naam die bij de politie ondertussen maar al te bekend is. Friday on my mind is de nieuwste thriller van het schrijversechtpaar Nicci French. Het is het vijfde deel van een serie met personage Frieda Klein in de hoofdrol.
De man blijkt Sandy, een ex van Frieda. Frieda is vanwege haar verleden hoofdverdachte in de moordzaak maar ze weigert zich zomaar over te geven. Ze slaat op de vlucht om de waarheid boven tafel te krijgen. Tijdens haar zoektocht wordt het steeds lastiger om zichzelf voor de politie verborgen te houden en er lijken nog meer mensen naar haar op zoek te zijn.
Het taalgebruik is erg simpel. Dit is meteen het opvallendst in het eerste hoofdstuk, omdat het hier een vijfjarig kind is dat over haar rondvaart op de Thames vertelt. Na dit hoofdstuk blijft het simpele taalgebruik echter gehandhaafd, zij het in iets mindere mate. French gebruikt geen moeilijke woorden of ingewikkelde zinnen. Lange zinnen zijn steeds aan elkaar gelast met een overtollig gebruik van het woord ‘en’. Dit opsommende karakter is storend bij het lezen van de langere beschrijvingen, hierdoor wordt het langdradig: “But it all felt too tiring and she just lay back and felt hands on her and the stretcher was being carried down the hall and the sun was in her eyes and the flashing lights and then she was inside the ambulance and the doors were slammed and there was the sound of the siren and then the doors were opened again and Frieda just saw the blue sky briefly, then strip lights.”
Een ander aspect dat deze langdradigheid benadrukt is de vele details over wat personages denken en doen. French werkt elke scène tot in detail uit en dat leest alsof het scènes uit een detectiveserie op televisie zijn. Elke kleinigheid in elke kamer of ruimte wordt benoemd en zorgvuldig uitgewerkt. Hierdoor wordt het makkelijker om je als lezer een voorstelling te maken van hoe en waar het verhaal zich ontwikkeld, maar het doorbreekt ook de opgebouwde spanningsboog. De auteurs beschrijven ook handelingen van personages die helemaal niets met het verhaal te maken lijken te hebben.
Hierdoor slaagt French er wel in spannend te houden wie de eigenlijke moordenaar is. Iedereen is een potentiële verdachte. De spannendste stukken zijn de passages met veel dialoog, waar je makkelijk doorheen leest en waarin Frieda steeds nieuwe stukken informatie ontdekt. Door steeds kleine stukjes nieuwe informatie te onthullen weten de auteurs de lezer erbij te houden, ze wisselen de langdradige tussenstukken steeds net voor de lezer afhaakt af met nieuwe elementen die de spanning terugbrengen.
Frieda is op zichzelf ook een interessant personage, ondanks de vele beschrijvingen komen we eigenlijk weinig essentieels over haar te weten. Ze blijft ongrijpbaar en de lezer weet niet of hij Frieda kan vertrouwen. Het perspectief wisselt verschillende keren, maar de verteller houdt altijd zaken achter voor de lezer. De lezer weet minder dan Frieda, zelfs op de momenten dat we met haar meekijken. Zo denkt zij op een gegeven moment te weten wie de echte moordenaar is, maar laat de lezer alleen weten dat ze een idee heeft: “The understanding settled her, like something cold and heavy.”
De algemene donkere sfeer weet French goed over te brengen en vast te houden. Wanneer de zaak opgelost is komt er ineens een nieuw perspectief in het laatste hoofdstuk. Dit leidt tot een onverwachte cliffhanger die heel geslaagd is en die toch weer nieuwsgierig maakt naar een vervolg in de Frieda Klein-serie. Friday on my mind is dus geen aanrader voor de literaire lezer, maar als simpele detective zeker geslaagd.