Lezersrecensie
Dapper afkoersen op een leven vol tegenslag en teleurstelling.
8 jan 2023
Onderweer, een fictief dorp in het noorden van Nederland, is de plek waar Rivka en Essen zich vestigen. De beslissing om de stad in te ruilen voor een rustig dorp komt vanuit de wens om te ontdekken wat stilte met hun drukke leven gaat doen. Beide vrouwen worstelen met hun eigen problematiek, maar de liefde houdt stand. De vraag is echter wat deze verhuizing met hun relatie gaat doen. Is het mogelijk om voor de stadse Rivka te aarden op het platteland? Heeft het buitenleven een positieve werking op Esse en kan ze de medicatie tegen haar depressie stoppen? En wat gebeurt er als een bekende tv-psychiater in hun leven verschijnt en te veel macht op hun relatie legt? Dit zijn de belangrijke vragen die centraal staan in Buitenleven van Nina Polak.
Polak beschrijft op een intrigerende manier de tegenstrijdige verhouding tussen mens en natuur. Natuurliefhebbers zullen genieten van de mooie omschrijvingen van het platteland en de wilde natuur die haar eigen gang gaat. Gelukkig is de schrijfster niet vergeten om haar soms ironische blik, die in andere romans van Polak ook aanwezig is, aan de lezers voor te schotelen. Ze uit kritiek op de stroom mensen die sinds de corona crisis de behoefte hadden om zich terug te trekken uit de stad naar de natuur. Maar eenmaal daar zetten ze geen enkele stap in de modder en wordt het idylle droombeeld van het platteland voorgoed achtergelaten. Wat het effect van de omgeving op de personages is, heeft Polak uitvoerig uitgewerkt in haar personage Rivka.
Bij Esse ligt de focus namelijk meer op het binnenleven. Haar depressie speelt een zwaarwegende rol in de relatie tussen de vrouwen, maar dit wordt enkel hier en daar vluchtig in de dialogen besproken. Wellicht heeft Polak dit met de intentie gedaan om aan te tonen dat er te weinig over depressies wordt gesproken. Dat is een mooi streven, maar moeilijk aan te tonen. Meer gewicht op maatschappelijke issues had de roman diepgang gegeven. De schrijfster mist ook een kans om de dorpse kleinburgerlijkheid en homofobie aan de kaak te stellen. Deze onderwerpen functioneren nu met name als spanningsopbouw van de roman. Daarmee ontkomt Polak niet aan de vraag: Moet Buitenleven als een thriller worden gelezen of juist als een literaire roman?
Ondanks het indringende en soms dreigende taalgebruik, zal het verhaal niet lang bijblijven. De scherpe blik op de samenleving, die Polaks oeuvre kenmerkt, wordt in deze roman gemist. De lezer kan Polak echter vergeven, want die zal druk bezig blijven met het onderstrepen van mooie zinnen die wel een indruk achterlaten:
"Passief genietend hingen ze in hun stoelen, hun nadrukkelijke gerecreëer afgebakend met vloekende vrijetijdskleding, de tijd oneerbiedig vullend, alsof het een kleurplaat was."
Buitenleven van Nina Polak is dus geen roman die direct tot hoogstaande literatuur wordt berekend, maar haar taalgebruik en beschrijvingen maken veel goed. Het is een vermakelijk verhaal over mensen die weten dat bepaalde keuzes leiden tot een leven vol teleurstelling en tegenslag, maar die toch dapper achter deze keuzes gaan staan.