Fascinerend vogelboek voor niet-vogelaars

Ooit strandden wij voor twee dagen op een camping in Luxemburg. We kregen een plaats aan een mooi klein meer. In dit meer woonden vijf meerkoeten en ik kon heel de dag, met een boek op schoot, deze beesten volgen. Ik ben geen vogelaar en voor mij keek ik naar een volslagen nieuwe wereld. Gedurende de dag merkte ik dat de vogels met elkaar communiceerden, ruzie maakten en de ene vogel agressiever of communicatiever was dan de andere. Kortom ik ontdekte dat vogels een eigen persoonlijkheid hadden. Daarna vergat ik mijn meerkoeten totdat ik hoorde van het boek van Remco Daalder. Hij heeft een toegankelijke boek geschreven over een jaar uit het leven van een aantal Amsterdamse meerkoeten. Het prettige van dit boek is dat hij zich niet als een vogelkenner presenteert maar nieuwsgierigheid het verloop het wel en wee van een aantal meerkoeten volgt, zonder tussendoor met allerlei wetenschappelijke feiten te strooien. Wel leer je natuurlijk iets over deze vogels. Het blijkt dat meerkoeten tot de vogelfamilie der rallen behoort, waarvan de eerste ral al vijftig tot tachtig miljoen jaar geleden in tropische gebieden rondliep. Vervolgens wordt er op een heel toegankelijke manier toegelicht hoe vogelfamilies worden ingedeeld. Na een algemeen deel, worden de korte hoofdstukken ingedeeld in vier seizoenen waarin wij meekijken over de schouder van Daalder naar de belevenissen van een aantal Amsterdamse meerkoeten. Tussendoor leer je dat – hoewel je een meerkoet zelden ziet vliegen – ze ’s nachts vliegend lange afstanden kunnen afleggen. Ook moet je uitkijken om een fiets langs een gracht te zetten waar een meerkoet een nest aan het bouwen is. De kans is groot dat je zadel kapot en leeg wordt gepikt voor nestmateriaal. Opvallend was dat in de grachten maar heel weinig meerkoetjongen overleven. Een aantal paartjes had aan een einde van het jaar geen jong over. Gelukkig zijn ze op latere leeftijd niet afhankelijk van hun nakomelingen zoals de mens vaak wel is. Voor mij was een andere interessant feit dat het Markermeer zo’n toevluchtsoord is voor de meerkoeten. Al meerdere jaren ben ik betrokken bij het IJsselmeer en één van de problemen is dat waterplanten het Markermeer dreigen te verstikken en varen lastiger maken. Nu blijken deze waterplanten juist een belangrijke voedselbron voor de meerkoeten te zijn en zelfs een toevluchtsoord als in de omgeving het voedsel schaars wordt. De Meerkoet is een prettig boek om enigszins inzicht te krijgen in een vogel die op vele plaatsen in Nederland ons omringt. En het boek bevestigde ook de indruk die ik die zomer aan het meer had: meerkoeten hebben ieder een eigen persoonlijkheid.